Washington để ngỏ cánh cửa đàm phán

Theo các nguồn tin từ Mỹ, Tổng thống Donald Trump xác nhận Washington và Tehran đã thiết lập các kênh liên lạc nhằm tìm kiếm khả năng đạt được một thỏa thuận. Phát biểu với báo giới và trong các cuộc phỏng vấn truyền thông ngày 31-1, ông Trump cho biết Iran đang “đối thoại nghiêm túc” với Mỹ, song nhấn mạnh kết quả cuối cùng vẫn chưa rõ ràng.

Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định mục tiêu của Washington là đạt được một thỏa thuận không bao gồm vũ khí hạt nhân, đồng thời bày tỏ hy vọng tiến trình đàm phán sẽ mang lại kết quả mà Mỹ có thể chấp nhận. Tuy nhiên, đi kèm với thông điệp ngoại giao là việc Mỹ triển khai một lực lượng hải quân lớn tới khu vực Trung Đông, trong đó có các tàu chiến và tàu sân bay hoạt động gần Iran.

Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh rằng Mỹ sẵn sàng sử dụng vũ lực nếu Tehran từ chối đàm phán, đồng thời tiết lộ ông đã đặt ra một thời hạn cho Iran nhằm đạt được thỏa thuận, dù không công bố chi tiết. Washington cũng từ chối chia sẻ kế hoạch quân sự với các đồng minh vùng Vịnh, viện dẫn lý do an ninh, động thái khiến một số quốc gia trong khu vực bày tỏ quan ngại.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cảnh báo các hoạt động quân sự của Iran, đặc biệt là các cuộc tập trận tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đối với thương mại và năng lượng toàn cầu – có thể làm gia tăng nguy cơ va chạm và leo thang căng thẳng. Mỹ khẳng định sẽ bảo vệ lực lượng của mình cũng như các đối tác trong khu vực trước bất kỳ hành động nào bị coi là “không an toàn hoặc thiếu chuyên nghiệp”.

Tehran thận trọng mở cửa đối thoại

Về phía Iran, các nhà lãnh đạo nước này khẳng định không tìm kiếm xung đột quân sự và coi ngoại giao là ưu tiên hàng đầu. Ngày 31-1, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã điện đàm với người đồng cấp Ai Cập Abdel-Fattah al-Sisi.Ông Pezeshkian khẳng định lập trường của Iran không tìm kiếm chiến tranh vì xung đột sẽ gây hại cho tất cả các bên, cả Mỹ và khu vực Trung Đông; và ưu tiên giải quyết mọi vấn đề dựa trên sự tôn trọng, bình đẳng và đối thoại không đe dọa.

Ông Ali Larijani, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết Tehran đang từng bước chuẩn bị cho các cuộc đàm phán với Washington. Tuy nhiên, Iran cũng đặt điều kiện Mỹ phải chấm dứt các lời đe dọa quân sự, cho rằng việc gây sức ép bằng biện pháp quân sự sẽ chỉ làm gia tăng bất ổn và làm suy yếu triển vọng ngoại giao.Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Tehran sẽ đáp trả mạnh mẽ bất kỳ hành động tấn công nào nhằm vào lãnh thổ nước này, song đồng thời khẳng định cánh cửa ngoại giao vẫn để ngỏ. Ông nhấn mạnh năng lực tên lửa và quốc phòng của Iran sẽ không được đưa ra bàn đàm phán, coi đây là vấn đề chủ quyền và an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, các quốc gia khu vực đang đẩy mạnh nỗ lực trung gian nhằm ngăn chặn một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Iran. Qatar tiếp tục đóng vai trò cầu nối khi lãnh đạo nước này tới Tehran thảo luận các biện pháp hạ nhiệt tình hình. Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cũng kêu gọi hai bên kiềm chế, thúc đẩy đối thoại và phản đối mọi hình thức can thiệp quân sự.Saudi Arabia tuyên bố sẽ không cho phép sử dụng không phận hay lãnh thổ của mình cho các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, phản ánh sự lo ngại của các nước vùng Vịnh trước nguy cơ xung đột lan rộng.

Theo các nhà phân tích, việc cả Washington và Tehran cùng phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán cho thấy nỗ lực kiểm soát rủi ro xung đột trong một bối cảnh khu vực vốn rất mong manh. Tuy nhiên, triển vọng đạt được một thỏa thuận thực chất vẫn phụ thuộc vào khả năng hai bên thu hẹp bất đồng sâu sắc liên quan đến chương trình hạt nhân, an ninh khu vực và mức độ sẵn sàng nhượng bộ trong thời gian tới.

AN BÌNH